گرفتگی بینی

گرفتگی بینی که در اصطلاح به آن احتقان نیز گفته می شود معمولاً نشانه وجود مشکلی در سلامتی همچون عفونت سینوس ها می باشد. همچنین امکان دارد این مشکل در اثر سرماخوردگی معمولی در فرد ایجاد شده باشد. به طور کلی می توان گفت که احتقان زمانی به وجود می آید که بینی ملتهب و پر باشد. جهت پی بردن به علت بروز این عارضه لازم است به دکتر مجتبی میرزاده ، متخصص گوش و حلق و بینی ، مراجعه نمایید.

گرفتگی بینی بعد از عمل چیست؟

گرفتگی بینی بعد از جراحی بینی یکی از شایع‌ترین علائم طبیعی دوران نقاهت است که به دلیل تورم داخلی بافت‌ها، خونابه و ترشحات بینی ایجاد می‌شود. پس از جراحی، مخاط داخلی بینی و بافت‌های اطراف غضروف و استخوان دچار التهاب می‌شوند و مسیر عبور هوا محدود می‌گردد، به همین دلیل بیمار احساس احتقان یا انسداد موقت دارد. این وضعیت معمولاً شدیدترین حالت خود را در روزهای اول پس از عمل نشان می‌دهد و به مرور با کاهش تورم و ترشحات بینی کمتر می‌شود.
علت‌های اصلی گرفتگی بینی شامل تورم بافت‌های داخلی، اسپیلینت داخل بینی، خونابه و لخته‌های کوچک، و گاهی خشک شدن مخاط بینی است. معمولاً با رعایت نکات مراقبتی مانند شست‌وشوی مرتب بینی با سرم، مصرف داروهای تجویز شده و پرهیز از فشار آوردن به بینی، گرفتگی بینی به‌تدریج کاهش می‌یابد. در اکثر بیماران، گرفتگی بینی پس از چند هفته تا یک ماه بهبود قابل توجهی پیدا می‌کند و عملکرد تنفسی به حالت طبیعی بازمی‌گردد.

چرا دچار گرفتگی بینی بعد از عمل می شویم؟

گرفتگی بینی بعد از عمل جراحی یک اتفاق کاملا طبیعی است که عمدتا به دلیل التهاب و ورم شدید بافت‌های داخلی بینی رخ می دهد. در حین جراحی ، دستکاری استخوان و غضروف باعث می شود که مخاط بینی به عنوان یک واکنش دفاعی متورم شود و فضای عبور هوا را تنگ کند. علاوه بر ورم ، تجمع ترشحات خشک شده، لخته های خون و وجود بخیه های داخلی نیز از عوامل اصلی هستند که باعث احساس کیپی و گرفتگی در روزهای اول می شوند.
در برخی موارد ، استفاده از تامپون یا پانسمان های داخلی در ۴۸ ساعت اول مانع تنفس از راه بینی می شود. حتی پس از خارج کردن تامپون ، به دلیل وجود اسپلینت های داخلی (در صورت استفاده) و تداوم ورم مخاط ، ممکن است بیمار همچنان احساس کند راه تنفس او بسته است. این گرفتگی معمولا با گذشت زمان و با انجام شست و شوهای منظم طبق دستور پزشک به تدریج کاهش می یابد و بافت ها به حالت عادی برمی گردند.

گرفتگی بینی بعد از عمل چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان گرفتگی بینی بعد از عمل در هر فرد متفاوت است ، اما معمولا شدیدترین حالت آن در هفته اول و دوم بعد از جراحی تجربه می شود. در این بازه زمانی ، ورم ناشی از جراحی در حداکثر میزان خود قرار دارد و با کاهش تدریجی التهاب ، تنفس فرد نیز بهبود پیدا می کند. به طور معمول ، پس از گذشت سه تا چهار هفته ، بخش زیادی از گرفتگی برطرف می شود و بیمار می تواند راحت تر از راه بینی نفس بکشد.
با این حال ، بهبودی کامل و رفع گرفتگی های جزئی ممکن است چندین ماه زمان ببرد ، زیرا ورم لایه های عمیق مخاط بینی دیرتر از ورم ظاهری از بین می رود. در مواردی که جراحی انحراف بینی (سپتوپلاستی) همزمان انجام شده باشد ، ممکن است به دلیل ترمیم بافت های داخلی ، این زمان کمی طولانی تر شود. رعایت دقیق نکات مراقبتی و شست و شوی بینی در ماه های اول ، نقش بسیار مهمی در کوتاه کردن این بازه زمانی دارد.

علائم گرفتگی بینی چیست؟

آبریزش بینی، تورم بافت بینی، افزایش ترشحات موکوسی و درد سینوس از جمله شایع ترین علائم و نشانه های گرفتگی بینی می باشند. لازم به ذکر است که در صورت وارد شدن ترشحات موکوسی زیاد از ناحیه عقب بینی به حلق، فرد دچار گلو درد و سرفه نیز شود.

دلایل گرفتگی بینی

بیماری های جزئی مانند آنفولانزا، سرماخوردگی و عفونت های سینوسی بیشترین دلایل گرفتگی هستند. همچنین باید گفت که به طول انجامیدن احتقان بیش از یک هفته اغلب نشانه وجود یک بیماری زمینه ای می باشد. برخی دلایل احتقان طولانی مدت عبارتنداز:

• آسم حساسیتی
• سینوزیت (عفونت سینوس ها)
• تب یونجه
• خونریزی بینی
• تماس با مواد شیمیایی
• انحراف تیغه بینی
• محرک های آزاردهنده محیطی
• پولیپ
• انحراف بینی
• آدنوئید بزرگ (بزرگی یکی از لوزه ها)
• سردرد های خوشه ای
• انسفالیت یا التهاب در بافت های مغز
• حساسیت ها که امکان دارد غذایی یا تنفسی باشند.
• رینیت یا همان التهاب بافت درون بینی که ممکن است در اثر حساسیت یا التهاب ایجاد شده باشد.
• بیماری پنجم : اغلب کودکان را درگیر نموده و یک نوع بیماری ویروسی می باشد.
• لیشمانیوز : یک نوع بیمای انگلی بوده و از طریق پشه های خاکی انتقال می یابد.
• از دیگر دلایل احتقان بینی می توان به بارداری (انتهای 3 ماهه اول) اشاره کرد؛ ممکن است افزایش جریان خون و نوسانات هورمونی که طی بارداری بروز می کنند موجب احتقان بینی شوند. امکان تغییر دیواره های بینی، خشک شدن، ملتهب شدن و خونریزی آن در این دوران وجود دارد.

درمان گرفتگی بینی

درمان مناسب برای هر فرد با توجه به دلیل ایجاد کننده احتقان و با صلاحدید پزشک انتخاب می شود. از جمله راهکارهای موجود برای درمان گرفتگی بینی عبارتنداز:

• بالاتر قرار دادن سر نسبت به بدن به منظور خارج شدن موکوس از بینی
• استفاده از اسپری های سالین و اسپیراتور
• جراحی در صورت وجود انحراف در تیغه بینی یا وجود پولیپ در بینی
• استفاده از داروهای ضد احتقان بینی همچون:
• ضد حساسیت های خوراکی مانند سیتریزین و لوراتادین
• اسپری های بینی حاوی آنتی هیستامین ها همچون آزلاستین
• آنتی بیوتیک ها
• استروئیدهای بینی و غیره.

سیتریزین برای کیپ شدن بینی بعد از عمل

سیتریزین به عنوان یک داروی آنتی هیستامین ، گاهی توسط پزشک برای کاهش کیپ شدن بینی بعد از عمل تجویز می شود ، به ویژه اگر گرفتگی ناشی از حساسیت یا واکنش های آلرژیک باشد. این دارو با مسدود کردن اثر هیستامین در بدن، به کاهش عطسه ، خارش و ترشحات اضافی مخاط کمک می کند. در صورتی که بیمار بعد از عمل دچار حساسیت فصلی باشد یا محیط باعث تحریک بینی او شود ، سیتریزین می تواند با کاهش التهاب آلرژیک، راه تنفس را بازتر کند.
البته باید توجه داشت که سیتریزین بر ورم ساختاری ناشی از خود جراحی تاثیر زیادی ندارد و بیشتر برای مدیریت واکنش های حساسیتی کاربرد دارد. مصرف این دارو حتما باید تحت نظر جراح انجام شود ، زیرا برخی آنتی هیستامین ها ممکن است باعث خشکی بیش از حد مخاط شوند که خود می تواند ناراحتی های جدیدی ایجاد کند. اگر پزشک شما این دارو را تجویز کرده است ، مصرف منظم آن طبق دستور می تواند به راحتی بیشتر شما در دوران نقاهت کمک کند.

دیگر دلایل گرفتگی بینی

سرماخوردگی معمولی

در این بیماری، ترشحات بینی ممکن است شفاف و به رنگهای مختلفی باشد و این مساله باعث مسدود شدن راههای تنفسی خواهد شد و فرآیند نفس کشیدن را بسیار سخت خواهد کرد .

بیماری کم کاری تیروئید

کم کار بودن غده تیروئید می تواند عوارض دیگری چون عفونت های سینوسی و گرفتگی شدید بینی را به وجود بیاورد .داروهای کنترل کننده تیروئید می تواند در کنترل این مشکلات نیز کمک کننده باشد.

گرفتگی به دلیل وجود پولیپ بینی

پولیپ ها غده هایی کوچک می باشند که در بینی و اطراف سینوس ها یافت می شوند. پولیپ باعث انسداد بینی و اختلال در جریان تنفسی می شود .میتوان برای حل این مشکل پولیپ ها را جراحی کرد.

انحراف تیغه بینی

این مشکل باعث می شود که یکی از سوراخ های بینی باریک شود و در نتیجه انتقال هوا از این طریق بسیار سخت باشد.

وجود لوزه سوم

لوزه سوم باعث مشکلات تنفسی و عفونت های سینوسی پی در پی خواهد شد. لوزه سوم قابل جراحی خواهد بود و بسیاری از مشکلات بعد از جراحی رفع خواهند شد.

چگونگی شناسایی گرفتگی بینی

معمولا پزشکان با استفاده از روش های فیزیکی می توانند این مشکلات را شناسایی کنند اما تمامی موارد با تست فیزیکی مشخص نمی شوند،روش هایی چون اندوسکوپی بینی و سینوس ،سی تی اسکن و ام آر آی می تواند در شناسایی این عوامل موثر واقع شود.

قلم بینی برطرف کننده احتقان بعد از عمل بینی

قلم بینی یا ضداحتقان یکی از محصولات رایجی است که برای کاهش گرفتگی و احتقان بینی استفاده می‌شود. این قلم‌ها معمولاً حاوی موادی مانند منتول، اوکالیپتوس، کافور یا اسانس نعنا هستند که با ایجاد احساس خنکی و باز شدن موقت مجاری تنفسی، تنفس را راحت‌تر می‌کنند. با این حال، استفاده از قلم بینی بلافاصله بعد از عمل جراحی بینی توصیه نمی‌شود؛ زیرا در این دوران، بافت‌های داخلی بینی حساس، متورم و در حال ترمیم هستند و هر نوع تحریک شیمیایی یا بوی تند می‌تواند باعث سوزش، التهاب یا حتی خون‌ریزی شود.
پس از گذشت چند هفته از جراحی و با تأیید جراح، استفاده محدود از قلم ضداحتقان می‌تواند برای کاهش گرفتگی ناشی از ورم یا خشکی هوا مفید باشد. با این حال، نباید از آن به عنوان جایگزین درمان‌های اصلی مانند سرم شست‌وشوی بینی یا اسپری‌های تجویز‌شده پزشک استفاده کرد. در کل، قلم بینی تنها تسکین‌دهنده موقتی است و برای افرادی که عمل بینی انجام داده‌اند، باید با احتیاط و پس از پایان دوران اولیه ترمیم (حدود ۳ تا ۴ هفته بعد از عمل) مورد استفاده قرار گیرد.

آنتی بیوتیک برای گرفتگی بینی بعد از جراحی بینی

بعد از جراحی بینی، گرفتگی و انسداد تنفسی بیشتر به دلیل تورم بافت‌های داخلی، تجمع ترشحات یا وجود تامپون است و معمولاً ارتباطی با عفونت باکتریایی ندارد. در نتیجه، آنتی‌بیوتیک‌ها معمولاً برای رفع گرفتگی بینی تجویز نمی‌شوند. با این حال، جراح ممکن است برای پیشگیری از عفونت زخم‌های داخلی بینی در روزهای اول پس از عمل، یک دوره کوتاه آنتی‌بیوتیک تجویز کند؛ نه به‌منظور کاهش گرفتگی، بلکه برای جلوگیری از رشد باکتری‌ها در محل بخیه‌ها و بافت‌های در حال ترمیم.
در صورتی که بعد از گذشت چند روز از عمل، گرفتگی بینی با ترشحات چرکی، بوی نامطبوع، تب یا درد شدید همراه شود، احتمال عفونت وجود دارد و در این شرایط مصرف آنتی‌بیوتیک ضروری است. با این حال، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک بعد از عمل بینی می‌تواند خطرناک باشد و باعث خشکی مخاط، تأخیر در ترمیم یا مقاومت دارویی شود. بنابراین در صورت گرفتگی مداوم بینی، باید با جراح مشورت شود تا علت مشخص و درمان مناسب (مثل شست‌وشوی بینی یا اسپری تجویزی) انتخاب گردد.

در صورت بروز چه مشکلاتی باید سریعا با پزشک تماس گرفت ؟

• اگر مشکل شما یک سرماخوردگی ساده می باشد می توانید با مصرف داروهای سرماخوردگی آن را برطرف سازید.
• احتقان بینی تان بعد از گذشت دو هفته و با مصرف داروها بهتر نشده و تغییری در آن ایجاد نشده است .
• در مورد اینکه به چه علت گرفتگی بینی دارید مطمئن نیستید.
• در بینی تان خونریزی مشاهده کرده اید.
• فقط در یک سمت بینی تان گرفتگی دارید .
• خیلی احساس بدی دارید.
• فرزندتان گرفتگی بینی دارد و این مساله باعث ایجاد اختلال در نفس کشیدن و غذا خوردن وی شده است.