سنگ لوزه که در اصطلاح لوزه سنگی نیز نامیده می شود به اجسام سخت زرد یا سفید رنگ که در داخل لوزه ها تجمع کرده اند اطلاق می شود. مشاهده این رسوبات همیشه امکان پذیر و آسان نبوده و افراد معمولاً حتی متوجه وجود آن در لوزه های خود نمی شوند.
اندازه سنگ لوزه متغیر بوده و می تواند همچون یک دانه برنج کوچک یا به اندازه یک انگور بزرگ باشد.
این عارضه معمولاً مشکل جدی در فرد ایجاد نمی کند اما در صورت رشد می تواند موجب بزرگ شدن لوزه ها و همچنین ایجاد بوی بد دهان شود که در این صورت برای فرد و حتی اطرافیان او آزاردهنده خواهند بود.
سنگ لوزه چیست ؟
سنگ لوزه یا تونسیلولیت به توده های کوچک و سفید یا زردرنگی گفته میشود که در شیارها و حفره های لوزه ها تشکیل میشوند. این سنگ ها از تجمع بقایای غذا، سلول های مرده دهان، باکتری ها و مخاط به وجود می آیند و به مرور زمان سفت میشوند. افرادی که لوزه های بزرگ یا پرشیار دارند، بیشتر مستعد تشکیل سنگ لوزه هستند. بوی بد دهان، احساس جسم خارجی در گلو، طعم ناخوشایند و گاهی گلودرد خفیف از شایع ترین علائم سنگ لوزه محسوب میشوند.
سنگ لوزه معمولا خطرناک نیست اما میتواند آزاردهنده باشد و در صورت بزرگ شدن باعث ناراحتی هنگام بلع یا التهاب لوزه ها شود. رعایت بهداشت دهان و دندان، غرغره آب نمک و نوشیدن آب کافی میتواند به کاهش تشکیل سنگ لوزه کمک کند. در موارد شدید یا عودکننده، ممکن است نیاز به تخلیه توسط پزشک یا حتی برداشتن لوزه ها وجود داشته باشد. تشخیص و درمان به موقع سنگ لوزه نقش مهمی در کاهش بوی بد دهان و بهبود کیفیت زندگی فرد دارد.
از کجا بفهمم سنگ لوزه دارم
برای فهمیدن اینکه سنگ لوزه دارید، اولین نشانه معمولا بوی بد دهان مداوم است که با مسواک زدن و رعایت بهداشت دهان برطرف نمیشود. احساس وجود جسم خارجی در گلو، طعم بد یا فلزی در دهان، سرفه های خشک و گاهی درد خفیف گلو از دیگر علائمی هستند که میتوانند به وجود سنگ لوزه اشاره کنند. در برخی افراد، هنگام صحبت کردن یا سرفه کردن، ذرات سفید یا زردرنگ کوچکی از دهان خارج میشود که نشانه واضح سنگ لوزه است.
راه دیگر تشخیص، نگاه کردن به لوزه ها در آینه و زیر نور مناسب است. اگر لکه ها یا توده های سفید و زرد در شیارهای لوزه مشاهده شود، احتمال وجود سنگ لوزه بالاست. البته در همه افراد سنگ لوزه به راحتی دیده نمیشود و ممکن است در عمق حفره های لوزه پنهان باشد. در صورت تداوم علائم یا ایجاد درد و التهاب، مراجعه به پزشک گوش و حلق و بینی برای معاینه دقیق و تشخیص قطعی توصیه میشود.
عوامل موثر در ایجاد سنگ لوزه
چاله ها و تونل هایی که کریپت لوزه نام دارند موجب تشکیل لوزه ها می شوند که در برخی موارد ممکن است باقی مانده سلول های مرده، مواد غذایی، باکتری ها، بزاق و مخاط در آن ها گیر کرده و تجمع نمایند که به مرور زمان به سنگ لوزه تبدیل شده و موجب ایجاد بوی نامطبوع شوند.
علل احتمالی ایجاد سنگ لوزه عبارتنداز :
- داشتن لوزه های بزرگ
- بهداشت ضعیف دهان
- لوزه های ملتهب یا همان التهاب لوزه مزمن
- مشکلات سینوس مزمن
علائم سنـگ لوزه چیست؟
از جمله مهم ترین نشانه ها و علائم سنـگ لوزه ها عبارتنداز:
- گلو درد
- سرفه مداوم
- بوی بد دهان
- وجود مشکل در بلعیدن
- متورم بودن لوزه ها
- وجود درد در گوش ها
- مشاهده بقایای زرد یا سفید بر روی لوزه ها
بروز سنگ لوزه های کوچکتر معمولاً متداول تر از سنـگ لوزه های بزرگ بوده و این ضاعده ها به طور معمول هیچگونه نشانه و علامتی ایجاد نمی کنند.
پیشگیری از ایجاد سنـگ لوزه
رعایت و انجام مواردی که در ذیل به ان ها اشاره شده است در جلوگیری از بروز این عارضه موثر هستند:
- توقف سیگار کشیدن
- تمرین بهداشت دهان و دندان مناسب
- غرغره آب نمک
- تمیز کردن باکتری های موجود در پشت زبان حین مسواک زدن
- نوشیدن مقدار زیادی آب
روش های خارج کردن سنـگ لوزه
با روش هایی که در ادامه آورده شده است می توانید این بیماری را دفع نمایید:
- شست و شوی گلو : آب نمک را به طور شدید غرغره کنید این کار در بیرون ریختن سنـگ لوزه ها موثر است.
- حذف دستی : در این روش با توجه به حساس و ظریف بودن لوزه ها از سواب پنبه ای یا آبسلانگ برای خارج کردن لوزه ها استفاده می شود.
در صورت موثر نبودن هیچ یک از روش های فوق و بزرگ بودن سنـگ لوزه متخصص گوش و حلق و بینی از روش های دیگری همچون تونسیلکتومی یا همان روش جراحی ، لیزر یا کوبلاسیون لوزه برای خارج کردن سنگ لوزه استفاده می نماید.
